Epilepsie bij de Australian Kelpie
Epilepsie komt helaas ook voor bij de Kelpie. Het lijkt wat vaker voor te komen in de werklijnen dan in de showlijnen (Australian Show Kelpie). Omdat beide lijnen dezelfde oorsprong hebben en regelmatig verweven zijn, komt het mogelijk in beide groepen voor. Gelukkig zien we het bij de Kelpie lang niet zo vaak of ernstig als bij sommige andere hondenrassen.
Omdat de exacte manier van vererven nog onduidelijk is en de aandoening soms generaties lang overslaat, blijft het lastig om epilepsie in de fokkerij helemaal uit te sluiten.
Wat is epilepsie?
Epilepsie is een kortsluiting in de hersenen die leidt tot een aanval. Ongeveer 1 tot 2% van alle honden krijgt hier ooit mee te maken. We verdelen de aanvallen in twee hoofdvormen:
Gegeneraliseerde aanval (klassieke aanval):
Beide hersenhelften doen mee. De hond verliest het bewustzijn, valt op zijn zij, wordt stijf en gaat vaak met de pootjes ‘fietsen’ of schokken. Ook kan de hond gaan kwijlen, janken, plassen of poepen.
Focale aanval (gedeeltelijke aanval):
Slechts een klein deel van de hersenen is betrokken. Dit uidt zich vaker in vreemde spiertrekkingen, ‘vliegen vangen’ in de lucht, of plotseling afwezig gedrag. De hond verliest niet altijd volledig het bewustzijn.
Hoe verloopt een klassieke aanval?
Een aanval bestaat meestal uit drie fasen:
Vóór de aanval (Prodroom): De hond gedraagt zich anders; hij is bijvoorbeeld erg onrustig, pieperig of zoekt juist opvallend veel steun bij de baas. Dit kan minuten tot uren duren.
De aanval zelf (Ictus): De hond valt om, verstijft, krijgt schokkende bewegingen en verliest het bewustzijn. Dit duurt meestal enkele seconden tot een paar minuten.
Na de aanval (Post-ictale fase): De hond komt weer bij, maar is vaak gedesoriënteerd, slaperig, wankel of tijdelijk blind. Dit herstel kan minuten tot soms dagen duren.
Spoedsituaties: Wanneer moet je direct handelen?
Let op: Als een hond meerdere aanvallen kort achter elkaar krijgt (clustering) of als een aanval langer dan 5 tot 15 minuten duurt (status epilepticus), is er sprake van een levensbedreigende situatie. Neem in dat geval direct contact op met een dierenarts!
Wat is de oorzaak?
Dierenartsen verdelen epilepsie in twee hoofdcategorieën:
Echte (Idiopathische of Genetische) epilepsie:
Er is geen aantoonbare beschadiging of ziekte in de hersenen te vinden. De aanleg is erfelijk. De eerste aanval ontstaat meestal op een leeftijd tussen de 6 maanden en 5 jaar. Tussen de aanvallen door is de hond kerngezond.
Reactieve of Secundaire epilepsie (“Valse” epilepsie):
De aanvallen worden veroorzaakt door iets anders, zoals een hersentrauma, een tumor, vergiftiging, of een orgaanprobleem (bijv. lever of nieren).
Bron en medische onderbouwing: Veterinair Neuroloog
